خاکریزهای کاغذی

کتابخوانی‌های من...

خاکریزهای کاغذی

کتابخوانی‌های من...

خاکریزهای کاغذی
دیروز توپ بود و تانک و سنگر و خاکریزهای خاکی و...

امروز قلم است و کتاب و نشریه و سایت و خاکریزهای کاغذی و...

۱۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سوره مهر» ثبت شده است

شنبه, ۸ خرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۴۲ ق.ظ

زندگی را جور دیگر باید دید

شغل شریف. محمد علی جعفری. انتشارات سوره مهر. 1394. هفت هزار تومان

می‌گویند تا دغدغه‌ای نباشد، داستانی هم به دنیا نمی‌آید. نویسنده «شغل شریف» هم گویی دغدغه‌های ریز و درشت خود را نسبت به زندگی و ذهنیت‌های درست و غلط ما درباره سبک زندگی یک‌جا کرده و در 10 داستان کوتاه روی کاغذ آورده است.

«شغل شریف» مجموعه10 داستان است که حول محور خانواده نوشته شده است. در واقع تمرکز داستان‌های جعفری بر خانواده و مشکلاتی است که به دلیل کم‌جمعیت بودن، گریبان‌گیر خانواده‌ها می‌شود. معضلی که اگرچه چند سالی است در جامعه ما کشف شده، اما هنوز ذهنیت مردم برای چاره‌اندیشی آن تصحیح نشده است.

زن کارمندی که علی‌رغم میل شوهرش و برای چندرغاز حقوق، رئیس بداخلاقش را تحمل می‌کند، مردی که برای راحتی خودش نمی‌خواهد بچه‌دار شود، مردمی که باور نمی‌کنند روزی‌رسان خداست، خانواده‌های کم‌جمعیتی که در نگهداری از والدین پیرشان مستاصل شده‌اند، مدارسی که به دلیل کاهش جمعیت تعطیل شده و به خانه سالمندان تبدیل می‌شوند، حاج‌مرتضایی که فقط حسینیه و مسجد می‌سازد و زندگی‌اش را به اربابش سیدالشهدا سپرده است و... حکایت‌های تلخ و شیرین کتاب «شغل شریف» است. حکایت‌هایی شاید برای ما آشنا باشند.

«شغل شریف» که تازه از تنور ناشر در آمده، با نثر روان و درونمایه‌ای تلنگرآمیز، ما را به تجدید نظر در نگرش به زندگی دعوت می‌کند. مطالعه‌اش را از دست ندهید.

* انتشار در روزنامه همشهری؛ چهارشنبه 5 خرداد 95؛ صفحه 16

 

۱ نظر ۰۸ خرداد ۹۵ ، ۰۹:۴۲
احسان عابدی
سه شنبه, ۱۳ بهمن ۱۳۹۴، ۰۲:۱۸ ب.ظ

انقلاب و کتاب هایش: دایره المعارف انقلاب اسلامی

در چند دهه گذشته دایره المعارف نویسی موضوعی به یکی از کارویژه‌های محققان و پژوهشگران با تجربه تبدیل شده تا تعاریف مشخصی برای واژه‌ها و مداخل موجود در یک موضوع و رشته خاص ثبت شود. این اقدام کمک شایانی به سایر محققان و علاقه‌مندان به آن حوزه و رشته می‌کند تا اطلاعات جامع و رسمی از کلیدواژه‌های مورد نظر خود را بیابند و معمولاً تا سال‌های سال دایره المعارف‌های موضوعی ثابت و قابل استفاده خواهد ماند.

در زمینه انقلاب اسلامی ایران نیز به همت دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری، از سال 79 کار تهیه دایره المعارف انقلاب اسلامی ویژه نوجوانان در دستور کار قرار گرفته و تاکنون 3 جلد از آن تدوین و منتشر شده است.

حوزه هنری تهیه این دایره المعارف را با هدف آشنا کردن گروه‌های سنی نوجوان و جوان با مفاهیم انقلاب، گروه‌های مبارز، شخصیت‌ها، رویدادها و زمان‌هایی که به نحوی با این پدیده مرتبط بودند، تعریف کرد و با دعوت از جمعی از محققان حوزه تاریخ، کار تهیه مداخل را شروع کرد. در مجموع ۸۷۰ مدخل برای این دایره المعارف احصاء شده که دایره زمانی آ ازن سال ۱۳۴۰ شروع می‌شود.

اولین جلد این مجموعه سه جلدی در سال 1384 منتشر شد که مجموعه‌ای مصور و با کیفیت است و مورد استقبال نیز واقع شده است.

جلد دوم نیز در سال 1389 منتشر شد و اخیراً بازار نشر، شاهد انتشار جلد سوم و آخر آن بود.

ویژگی اصلی این کتاب، زبان ساده، اما علمی و غیرشعاری و متناسب با فهم و درک نوجوانان و جوانان است. علاوه بر این، مصور بودن کتاب و استفاده از تصاویر ناب و دیدنی انقلاب، جذابیت کتاب را برای این قشر بیشتر کرده است.

البته سادگی تعاریف باعث نمی‌شود بزرگسالان نتوانند از آن بهره‌مند شوند و قطعاً جذابیت کتاب برای آنها نیز ملموس است.

از دل این دایره المعارف سه جلدی می‌توان تاریخ پر فراز و نشیب نهضت امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی را استخراج کرد و با شخصیت‌هایی که به نوعی در روند نهضت و پیروزی یا حتی سنگ اندازی در مسیر انقلاب اسلامی سهیم بوده‌اند، آشنا شد.

دایره المعارف انقلاب اسلامی منبع جامع، مفید و مناسبی برای آشنایی با انقلاب اسلامی است که اگرچه ویژه نوجوانان و جوانان منتشر شده، اما محدود به این قشرها نیست و می‌تواند مورد مطالعه همگان قرار گیرد.

این کتاب در 3 جلد و زیر نظر دفتر ادبیات انقلاب اسلامی وتوسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

۰ نظر ۱۳ بهمن ۹۴ ، ۱۴:۱۸
احسان عابدی
دوشنبه, ۱۲ بهمن ۱۳۹۴، ۱۲:۰۵ ب.ظ

انقلاب و کتاب هایش: خاطرات عزت شاهی

یکی از راه‌های آشنایی با انقلاب اسلامی و مراحل وقوع و سختی‌ها و مسیر پرپیچ و خم آن، مطالعه خاطرات مبارزان انقلاب است. مبارزانی که از سال‌ها قبل از انقلاب خود را در معرکه خطرناک و مجاهدانه نهضت امام خمینی(رحمه الله علیه) انداختند و طعم مباره را چشیدند.

از جمله کتاب‌های خاطرات مطرح و جذاب مبارزان انقلابی، کتاب «خاطرات عزت شاهی» است.

این کتاب مجموعه‌ای از خاطرات شخصیتی اسطوره‌ای به نام «عزت الله شاهی» است که پس از چند سال مبارزه سخت علیه شاه، توسط ساواک دستگیر و زندانی می‌شود. عمده خاطرات عزت شاهی مربوط به دوران بازداشت و شکنجه در زندان‌های رژیم پهلوی است که از او اسطوره مقاومت در برابر شکنجه‌های ساواک ساخته و او را به عنوان یکی از نمادهای مقاومت در انقلاب اسلامی شناسانده است.

عزت شاهی از معدود مبارزانی است که بعد از انقلاب اسلامی هیچ پست و مقامی نگرفت و به زندگی عادی و معمولی خود ادامه داد و این، عاملی برای اخلاصش در روایت خاطرات است. او که بعد از انقلاب نام خانوادگی خود را به «مطهری» تغییر داده، بی‌پروا و بدون رودربایستی دیده‌ها و شنیده‌های خود را از شخصیت‌ها و جریانات مهم سیاسی در دوران پیروزی انقلاب اسلامی و مخصوصاً در زندان تعریف می‌کند.

خاطرات عزت شاهی در 13 فصل تنظیم شده است که گاهی تحلیل و تفسیر است و گاهی روایت افکار متناقض برخی شخصیت‌ها. بعضی جاها خنده دار است و البته مواقع بسیاری هم انعکاس درد و آزار شکنجه‌های ماموران ساواک در زندان.

شرایط زندان و بازداشت او و شکنجه‌هایی که ماموران سنگدل ساواک نسبت به او اعمال می کرده‌اند، واقعاً تکان‌دهنده و عجیب است؛ و عجیب‌تر از شکنجه‌ها، مقاومتی است که عزت از خود نشان می‌دهد و تحت هیچ شرایطی عزت خود را برای کاهش درد و شکنجه معامله نمی‌کند و کفر ساواکی ها را در می‌‌آورد.

اما اگرچه خاطرات عزت شاهی به خودی خود خواندنی و ارزشمند است، نباید و نمی‌توان نقش تدوین‌گر کتاب یعنی «محسن کاظمی» را در موفقیت کتاب نادیده گرفت.

کاظمی یکی از صاحب نظران و محققان موفق کشور در عرصه تاریخ شفاهی است. او برای تدوین و انتشار کتاب خاطرات عزت شاهی سال‌ها تحقیق و پژوهش درباره افراد و گروه‌ها انجام داده و حتی گاه با وابستگان به رژیم پهلوی در خارج از کشور تماس گرفته و اطلاعات کسب کرده است! وی گفته است: «من در این کتاب مخاطب را خواننده 40 سال بعد تصور کردم که از وقایع گذشته تصوری ندارد. لذا تلاش کردم شخصیت‌ها را تا حد امکان گویا کرده و برای این کار از اسناد و مطبوعات استفاده کردم.»(+)

استقبال مردم از کتاب خاطرات عزت شاهی به گونه‌ای بوده که در طول 9 سال و تا تیرماه 94، انتشارات سوره مهر 21 نوبت آن را تجدید چاپ کرده است.

خود آقای عزت شاهی درباره دیدارشان با رهبر انقلاب می‌گوید: «مقام معظم رهبری از این کتاب بسیار تقدیر کرده و این کتاب را به شهری تشبیه کرده‌اند که اکنون از زیر آوار بیرون آمده و مردم متوجه شوند که در این جا هم شهری بوده.»(+)

کتاب خاطرات عزت شاهی کتاب بسیار ارزشمندی در حوزه خاطرات انقلاب است که مطالعه آن نسل جوان را با پرده‌هایی واقعی و متفاوت از انقلاب اسلامی آشنا خواهد کرد.

۰ نظر ۱۲ بهمن ۹۴ ، ۱۲:۰۵
احسان عابدی
دوشنبه, ۶ مهر ۱۳۹۴، ۰۲:۱۶ ب.ظ

شب های بی مهتاب

«شب های بی مهتاب» خاطرات اسیر آزاد شده ایرانی سرهنگ شهاب‌الدین شهبازی است که کار مصاحبه و تدوین آن توسط پژوهشگر و نویسنده فعال عرصه تاریخ انقلاب، آقای محسن کاظمی انجام شده و انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است.
 این کتاب در ده فصل به بیان خاطراتی از شهاب‌الدین شهبازی از سال‌های آغازین انقلاب، شروع جنگ، سال‌های جنگ و دوره اسارت وی می‌پردازد.

سرهنگ شهبازی، افسر ژاندارم سال‌های آخر حکومت پهلوی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، عهده‌دار فرماندهی پاسگاه مرزی در هویزه می‌شود. با شروع جنگ تحمیلی ایشان و گروهان تحت امرش در وضعیتی کاملاً نا برابر به دفاع در مقابل تهاجم دشمن بعثی اقدام می‌کنند. بعد از حدود دو ماه نبرد و مقاومت حماسه انگیز در حالی که زخمی شده، به اسارت دشمن در می‌آید که این اسارت ده سال طول می‌کشد.

فصل اول کتاب شب‌های بی مهتاب، خاطرات دوران کودکی و حضور در ژاندارمری و مبارزات پیش از انقلاب راوی است.
در فصل دوم ناآرامی‌های قبل از جنگ در نوار مرزی و آغاز جنگ و نیز نحوه اسارت سرهنگ شهبازی مطرح می‌شود.
 از فصل سوم کتاب، که «به رنگ زرد» نام دارد، خاطرات دوران اسارت ایشان شروع می‌شود. از این فصل به بعد در واقع خواننده با فضای کلی و بعضاً مصداقی دوران اسارت رزمندگان اسلام آشنا می‌شود.

مباحثی درباره نحوه برگزاری عزارداری عاشورا، شخصیت روحانی بزرگوار حاج آقای ابوترابی، مقابله اسرا با پخش فیلم موهن حضرت امام، توصیفاتی از اردوگاه شماره ۵ تکریت، روال روزمره یک روز در اردوگاه، گروه‌بندی‌هایی که بعثی‌ها بین رزمندگان ایجا می‌کردند، جنگ رسانه‌ای بعثی‌ها و... در فصل‌های 3 تا 10 مطرح می‌شود که برای مخاطب بخصوص نسل جوان جالب و قابل تامل است.

در فصل دهم و پایانی با عنوان «پایان شب سیه» اتفاقات پیرامون پذیرش قطعنامه ۵۹۸، رحلت حضرت امام و دوران پایانی اسارت مطرح شده است.
 ۵ تصویر از مکاتبات و ۴ عکس از دوران اسارت این آزاده زینت بخش صفحات پایانی این کتاب است.

وجه بارز خاطرات شهبازی

وجه بارز خاطرات شهبازی در این کتاب، در جریان شناسی سیاسی- ایدئولوژیک دوران اسارت است که مرزبندی‌ها و دسته‌بندی‌های بخشی از اسراء را به دست می‌دهد. شاید این ویژگی را به ندرت در سایر کتاب‌هایی ببینیم که موضوع آنها خاطرات آزادگان و وضعیت اسارت رزمندگان در عراق باشد.

ویژگی بارز دیگر این کتاب این است که برخلاف رویه ثابت کتاب‌های خاطرات آزادگان، صرفاً به بیان شکنجه‌ها و اذیت و آزارهای بعثی‌ها نپرداخته و حتی این مباحث قسمت کمی از این خاطرات را در بر می‌گیرد. شهبازی بیشتر بر مسائل سیاسی-معنوی، نفوذهای بعثی‌ها و ... تاکید دارد تا ترسیم صحنه های دهشتناک شکنجه عراقی‌ها.

این نوع نگاه از آن جهت ارزشمند است که تاکنون اطلاعاتی که نسل من، یعنی جوانان جنگ ندیده، از وضعیت اسارت رزمندگان در عراق دارد، به برخی ابزارها و شیوه‌های ناجوانمردانه شکنجه بعثی‌ها بوده و کمتر درباره جریانات و اتفاقات فرهنگی و سیاسی و معنوی اسارت شنیده و خوانده‌ایم.

اگر سایر آزادگان عزیز نیز در کنار بیان خاطرات و خطرات شکنجه‌محور خود در زمان اسارت، نگاهی هم به این مسائل داشته باشند، هنر خود را کامل کرده‌اند.

 یک قاچ از کتاب:

«در آن لحظه غرور خود را خرد شده می‌دیدم. باور کردنی نبود، من، شهبازی گرفتار دشمن شده باشم. آن لحظه تلخ‌ترین و ناراحت کننده ترین لحظه عمرم بود، بیست و پنج آبان ماه هوا گرگ و میش بود، صدای جر و بحث عراقی‌ها مرا از شوک در می‌آورد، آن‌ها با هم اختلاف پیدا کرده بودند که ما را با خود ببرند یا بکُشند و خلاص شوند. بالاخره تصمیم خود را گرفتند و ما را به داخل نفربر انداختند و به دب حردان بردند، دب حردانی که به اشغال عراقی‌ها درآمده بود، آن منطقه مرکز فرماندهی‌شان بود. در دب حردان ساعت مچی‌ام را گرفتند. دست‌ها و چشم‌هایم را بستند و همراه آن سرباز داخل یک سنگر انداختند و...»

 

* یکی از نوسندگان کارکشته خاطرات جنگ و دفاع مقدس گفته بود هر نویسنده و تدوین‌گر خاطرات دفاع مقدس باید این کتاب را خوانده باشد تا موفق باشد!

 

** لینک انتشار این مطلب در پایگاه تاریخ شفاهی ایران

۰ نظر ۰۶ مهر ۹۴ ، ۱۴:۱۶
احسان عابدی
چهارشنبه, ۱ مهر ۱۳۹۴، ۱۲:۱۴ ب.ظ

هشت سال این‌گونه گذشت

کتاب «هشت سال این‌گونه گذشت» با عنوان فرعی «روایت آغاز تا پایان هشت سال دفاع مقدس» کتابی مصور است که به کوشش خانه فرهنگ و هنر سافیا و انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است.

این کتاب بخش‌های مختلفی از جمله روزی جنگی بود، این پاییز قرمز است، بحران بالا می‌گیرد، روزهای پیروزی فرا می‌رسد، اروند مهار می‌شود و درجه درد بالاست دارد. البته تصاویر جالب و دیده نشده و همچنین نوشته‌هایی از ۸ سال جنگ تحمیلی که با ظرافت و سلیقه انتخاب و درج شده است، به جذابیت و تاثیر عمیق کتاب کمک شایانی می‌کند.

موضوع تصاویر این کتاب روزهای اول جنگ، روزهای بحران، روزهای پیروزی ایرانیان، روز آزادی اروند، روز آزادی خرمشهر و روز درد و بحران است.

این کتاب با هدف پر کردن خلا موجود بین نسل امروز و دوران هشت سال دفاع مقدس تولید شده و فرض تهیه کننده بر این است که مخاطب هیچ پیش زمینه‌ای در مورد جنگ ندارد.

در این کتاب، هشت سال جنگ به اختصار تشریح شده و وقایعی که در هر سال اتفاق افتاده و عواملی که در این اتفاقات دخیل بودند و همچنین وضعیت و موقعیت مناطق جنگی در نقشه‌هایی که آمده به ‌خوبی توضیح داده شده است‌. سخنان امام(ره) و دکتر چمران‌، فرمانده جنگ‌، و همچنین صدام حسین و واکنش کشورهای غربی هم در این کتاب آمده است‌.

جعفر شیرعلی نیا از جمله نویسندگان و محققانی است که همت خود را صرف تهیه و انتشار کتاب‌های دایره‌المعارف و مرجع در حوزه‌های انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نموده است. این کتاب به خصوص برای نوجوانان و جوانان منبع مفید و مختصری است تا با زوایا و تاریخ دفاع مقدس آشنا شوند.

کتاب هشت سال این گونه گذشت با تلاش جعفر شیرعلی نیا تهیه شده و انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است.

۰ نظر ۰۱ مهر ۹۴ ، ۱۲:۱۴
احسان عابدی
سه شنبه, ۳۱ شهریور ۱۳۹۴، ۰۲:۰۵ ب.ظ

از چنده‌لا تا جنگ

کتاب از چنده لا تا جنگ؛ خاطرات خانم شمسی سبحانی، یکی از زنان شجاع از خطه مازندران است، که با شروع درگیرى‌‏ها در کردستان، عازم سنندج شده و کار امدادرسانى را آغاز مى‏‌کند.

ایشان همچنین از آغاز جنگ ایران و عراق تا اواخر سال 1364 در مناطق جنگى جنوب، به‌‏عنوان نیروى داوطلب سپاه به‏ امدادرسانى مجروحان جنگى مى‌‏پردازد.

راوى در این کتاب به ذکر خاطرات تلخ و شیرین از ایام حضور خود در کردستان و همچنین مناطق جنگى جنوب پرداخته و به عملیات‌هاى ‏فتح‌‏المبین، بیت‌‏المقدس، خیبر، والفجر مقدماتى و والفجر یک اشاره‏ مى‌‏نماید. در کتاب «از چنده‌لا تا جنگ» با روایت‌هایی روبرو می‌شویم که شاید کمتر به آن پرداخته شده باشد.

بارزترین نکته کتاب این است که خانم سبحانی جنگ‌زده نیست و شهر و سکونت‌گاهش زیانی از جنگ ندیده، اما از کیلومترها دورتر، زندگی خود را رها می‌کند و برای کمک به جنگ‌زدگان و رزمندگان اسلام، پا به مناطق جنگی می‌گذارد تا دین خود را به جبهه‌های حق ادا کند.

خانم شمسی سبحانی به عنوان پرستار به جبهه رفته است و همین امر موجب شده تا نکاتی را روایت کند که در بهداری‌ها و بیمارستان‌ها اتفاق افتاده است.

«از چنده‌لا تا جنگ» نمونه خوبی از یک روایت زنانه از دفاع مقدس است و مطالعه این کتاب می‌تواند ما را با خدمات و ایثارگری‌های بانوان مسلمان میهن‌مان در طول دفاع مقدس آشنا کند.

به نظرم کتاب خواندنی و دلنشینی آمد. چیزی در مایه‌های خاطرات مرضیه حدیدچی دباغ؛ اما نه به قوت آن. وجود چنین زنان دلاور و غیرتمندی در جامعه باعث افتخار این نظام است. نمی‌دانم چرا کارگردانان و فیلمسازان ایرانی، به جای این همه فیلم بی سر و ته و غیرمفید، داستان زندگی زنانی چون شمسی سبحانی و مرضیه حدیدچی را به تصویر نمی‌کشند تا الگوی زنان ما باشند؟!

 

کتاب از چنده لا تا جنگ خاطرات خانم شمسی سبحانی است که خانم گلستان جعفریان آن را تدوین و انتشارات سوره مهر آن را در 192 صفحه منتشر کرده است. 

---------------------------------------------------

* لینک انتشار این مطلب در فارس نیوز

* لینک انتشار این مطلب در کتابستان

* لینک اصل مطلب در خاکریزهای کاغذی بلاگفا

* لینک انتشار این مطلب در سایت خط امید

۰ نظر ۳۱ شهریور ۹۴ ، ۱۴:۰۵
احسان عابدی
پنجشنبه, ۲۰ فروردين ۱۳۹۴، ۰۹:۲۰ ق.ظ

معرفی کتاب «دو نظریه تروریسم و فداکاری در ایران»

خـاکـریـزهـای کـاغـذی - معرفی کتاب «دو نظریه تروریسم و فداکاری در ایران»

اگر در نیمه قرن اخیر چند کلیدواژه اصلی در عالم سیاست و اجتماع، موثر بر افکار عمومی مردم دنیا و تعاملات و ارتباطات سیاسی و بین‌المللی بوده باشد، قطعاً «تروریسم» یکی از آنها خواهد بود.

اتفاق نظری بر سر معنای روشن و دقیق این واژه که برای اولین بار در زبان فرانسه و در حوزه مباحث سیاسی به کار برده شده، وجود ندارد و هر گروه و فرقه‌ای، تعریف خاص خود را از ترور و تروریسم عرضه می‌کند و برای اطلاع از برداشت‌ها و سیر تاریخی ترور و تروریسم باید منابع مختلفی مطالعه و بررسی شود.

یکی از کتاب‌های مفید در زمینه آشنایی با تروریسم، اثری است که با عنوان «دو نظریه تروریسم و فداکاری در ایران» از دکتر یعقوب توکلی منتشر شده است.

دکتر توکلی از اساتید تاریخ است و در این پژوهش، نگاهی تاریخی توأم با بررسی علمی و توصیفی به پدیده تروریسم داشته است. اما ایشان صرفاً پدیده تروریسم را واکاوی نکرده، بلکه تلاش کرده تا تفاوت‌های دو مساله ترور و خشونت با شهادت طلبی و فداکاری در راه آرمان را مطرح نموده و بین این مقوله تفکیک قائل شود.

بخش مقدماتی کتاب درباره تعاریف، انواع و تقسیم جغرافیایی تروریسم است که طی 30 صفحه، مروری مفید بر این مقولات صورت گرفته است. اما بحث اصلی کتاب از عنوان «انگیزه‌های تروریسم» شروع می‌شود.

توکلی دو مدل تقسیم‌بندی از تروریست‌ها انجام داده است:

الف: تروریست معتقد / تروریست مزدور

ب: تروریست سلطه طلب / مقاومت آزادیبخش

سوال و چالشی که توکلی بعد از تعریف و ذکر مصادیق تقسیم‌بندی خود طرح می‌کند، این است که «از کجا بدانیم کدام عملیات آزادی‌بخشانه است و کدام سلطه طلبانه؟»

وی پاسخ دادن به این سوال را منوط به تبیین شرایط و مقتضیات نیروهای حاکم بر جامعه و محیط بین‌المللی، کیفیت مقابله آنها با مردم، رابطه ظالمانه یا مظلومانه در عملیات خشونت‌آمیز و... می‌داند.

در ادامه، تاریخچه جالب و درخور توجهی از عملیات‌های تروریستی در اسلام و ایران ذکر می‌شود که حاکی از تحقیق و پژوهش وافر نویسنده است. توکلی مشهورترین اقدام تروریستی در ابتدای تاریخ اسلام را عملیات سازمان یافته اشراف قریش با هدف گم کردن عامل قتل و مسئول ترور، در لیله‌المبیت و با هدف قتل پیامبر اکرم دانسته است. وی همچنین، «خوارج» را سازمان‌یافته‌ترین تشکیلات تروریستی صدر اسلام معرفی می‌کند.

درباره ترور و تروریسم در ایران بعد از اسلام نیز مباحث فراوان و قابل تاملی مطرح شده که در مجموع، گسترده‌ترین و جدی‌ترین عملیات‌های تروریستی سازمان یافته، به فداییان اسماعیلی به رهبری حسن صباح نسبت داده شده است.

ادامه این بخش به تاریخ معاصر و سال‌های حکومت پهلوی تا انقلاب اسلامی می‌پردازد و البته به سازمان‌های تروریستی بعد از انقلاب نظیر فداییان خلق، گروه فرقان، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و... و عملیات‌های مهم آنها اشاره شده است.

بخش دوم کتاب که «نظریه فداکاری در انقلاب اسلامی» نام گرفته را می‌توان تنه و شاکله اصلی کتاب نامید. در این بخش، نویسنده از دید خود به تعریف و تقسیم‌بندی حامیان انقلاب اسلامی در گروه‌های حامیان فداکار، حامیان معتقد، حامیان متقاعد، حامیان فداکار متوقع، حامیان مجبور، حامیان فعال و حامیان عادی دست زده که در نوع خود جالب و قابل تامل است.

توکلی همچنین مخالفان انقلاب را به سه دسته مخالفان عادی، فعال و فداکار قابل تقسیم می‌داند و شاید این اولین درجه‌بندی حامیان و مخالفان انقلاب اسلامی است که رسماً صورت گرفته است.

هدف نویسنده از این بخش و از مباحث خود این است که بگوید هر خشونت سیاسی را نمی‌توان با نام تروریسم محکوم کرد. چرا که گاه خشونت سیاسی در راستای دفاع از ملت و مردم و به منظور مبارزه با ظلم و تجاوز و غارتگری است و در این صورت کسانی که دست به چنین فداکاری خشنی می‌زنند، در جامعه خود به عنوان قهرمانان ملی شناخته شده و مورد احترام واقع می‌شوند.

توکلی می‌خواهد بین دو موضوع تروریسم ظالمانه و فداکاری در راه اعتقاد صحیح تفکیک ایجاد کند و با تبیین انقلاب اسلامی و تقسیم‌بندی حامیان و مخالفان آن، به نوعی انگ تروریسم را از دامان حامیان فداکار انقلاب پاک سازد.

به نظرم مباحث طرح شده در این بخش حاوی نکات ارزشمند و قابل استفاده برای تحلیل‌ها و شناخت جریانات موافق و مخالف انقلاب اسلامی است که می‌تواند مورد توجه فعالان فرهنگی و سیاسی و تحلیل‌گران مسائل روز جمهوری اسلامی در عرصه داخلی و خارجی واقع شود.

نکته دیگر این‌که توکلی در بحثی با عنوان «سیاست خارجی آمریکا و رویکردهای مبارزه با انقلاب اسلامی» (صفحه106 تا 113) تحلیلی جامع و موجز از نحوه و استراتژی آمریکا در مقابله با انقلاب اسلامی به دست می‌دهد که حائز اهمیت است.

یکی از فرازهای قابل تامل از متن کتاب:

«انتخاب ترور شهید مطهری و قرنی نشان می‌دهد که چگونه ایالات متحده توسط عامل خود، یعنی فرقان، توانست انقلاب اسلامی را به طور جدی در دو جبهه دفاع و اندیشه کنْد و بی‌فرمانده نماید و تئوری برژینسکی و کرین برینتون را تاحدود زیادی به مرحله اجرا در آورد.» (صفحه 114)

کتاب دو نظریه تروریسم و فداکاری در ایران را انتشارات سوره مهر در 253 صفحه منتشر کرده است.


,,,,
۰ نظر ۲۰ فروردين ۹۴ ، ۰۹:۲۰
احسان عابدی
سه شنبه, ۲۶ اسفند ۱۳۹۳، ۰۱:۴۷ ب.ظ

بهترین کتاب های سال 93

سال 93 سال خوبی به لحاظ مطالعه برایم بود. در هفته آخر سال، به این فکر می‌کردم که در بین کتاب‌هایی که خواندم بهترین آنها کدام بود؟!

از خودم به خاطر مطالعه خوب در سال 93 و مخصوصا به دلیل خواندن این 4 کتاب تشکر می‌کنم!

1- خانواده / کاری از انتشارات صهبا

این کتاب با استفاده از بیش از یکصد سخنرانی رهبر معظم انقلاب، مربوط به جلسات خطبه‌خوانی عقد، نشست اندیشه‌های راهبردی با موضوع زن و خانواده، دیدار مداحان در سالروز میلاد حضرت زهرا(سلام ا‌له‌علیها) و جلسات با بانوان نخبه به کار رفته است. سخنان ایشان در این کتاب حاوی مطالبی با موضوع فلسفه و اهمیت ازدواج، تفاوت نظر اسلام و غرب درباره ازدواج، تفاوت‌ها و جایگاه مرد و زن در خانواده و... است.

 کتابی مفید برای زن و شوهرهایی که می‌خواهند زندگی خوب و عاطفی و متعالی داشته باشند.

2- به مجنون گفتم زنده بمان (حمید باکری)/ کاری از انتشارات روایت فتح یا تدوین فرهاد خضری

پانزده خاطره از همسر، همرزمان، دوستان و نزدیکان شهید حمید باکری به ویژه از دوران جنگ و فداکاری‌ها و شجاعت‌های اوست که واقعا مرا مجذوب شخصیت و منش شهید باکری کرد.

آدم زندگی این ها را که می‌خواند، می‌بیند چقدر از مرحله پرت است!

3- طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن/ سید علی حسینی خامنه‌ای/ انتشارات صهبا

 پیاده سازی شده از سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای در سال 1353 در مسجد امام‌حسن‌مجتبی(علیه‌السلام) مشهد درباره اصول دین و حقیقت معارف دینی در قرآن که سال‌ها از دسترس شیفتگان معارف اسلامی مخفی مانده بود و به همت انتشارات صهبا تهیه و تدوین شده است.

4- برای تاریخ می‌گویم(خاطرات محسن رفیقدوست)/به کوشش سعیدعلامیان/انتشارات سوره‌مهر

در این کتاب خاطرات رفیقدوست از مقطع ورود حضرت امام خمینی (ره) در 12 بهمن 1357 به بعد روایت شده است و طی آن، ناب‌ترین و جالب‌ترین مطالب و حوادث بعد از انقلاب به طور صادقانه از زبان یکی از سران انقلابی کشور مطرح می‌شود. به نظرم هر مسئول و هر فعال فرهنگی و سیاسی باید یک بار این کتاب را بخواند و با روحیه مسئولین انقلابی مخصوصاً در اوایل انقلاب آشنا شود.

اما از بین همین 4 کتاب خوب، عنوان بهترین کتاب سال 93 تعلق می‌گیرد به «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» که هنوز هم در حال خواندن که نه، در حال خوردنش هستم!

۱ نظر ۲۶ اسفند ۹۳ ، ۱۳:۴۷
احسان عابدی
چهارشنبه, ۱۹ آذر ۱۳۹۳، ۱۰:۲۱ ق.ظ

باز نشر: پنجره‌های تشنه

خـاکـریـزهـای کـاغـذی - باز نشر: پنجره‌های تشنه

خرداد ماه 93 در پستی به معرفی مختصر کتاب «پنجره‌های تشنه» اثر مهدی قزلی و دوستان پرداختم. به بهانه انتشار حاشیه نوشته رهبر انقلاب بر این کتاب، دعوت تان می‌کنم به خوانش مجدد این پست.

پنجره‌های تشنه


,,,,
۰ نظر ۱۹ آذر ۹۳ ، ۱۰:۲۱
احسان عابدی
دوشنبه, ۲۴ بهمن ۱۳۹۰، ۰۳:۴۶ ق.ظ

تالار پذیرایی پایتخت

خـاکـریـزهـای کـاغـذی - تالار پذیرایی پایتخت

تالار پذیرایی پایتخت
تالار پذیرایی پایتخت رمانی است اجتماعی از محمدعلی گودینی که قطع جیبی آن به تازگی توسط انتشارات سوره مهر در 445 صفحه منتشر شده است.


رمان گودینی در جشنواره داستان انقلاب به عنوان رمانی با موضوع انقلاب قابل تقدیر شناخته شد. گرچه موضوع اصلی آن انقلاب اسلامی نیست. همچنین در جایزه جلال آل احمد از آن تقدیر شده است.
داستان مربوط به اصلاحات ارضی شاه و درآوردن زمین های کشاورزی از دست مالکان و تقسیم آن بین رعیت هاست. رعیت های بیچاره که شیرینی طرح در ابتدای مالک شدن زیر زبانشان رفته، پس از مدتی با همدیگر کنار نیامده و کار به درگیری می کشد. بعد از مدتی هم یکی یکی به فکر فروش زمین ها افتاده و به قول گودینی، بن کن کرده و به پایتخت مملکت کوچ می کنند تا بلکه مثل ناصرخان سرنجله، برای خودشان کسی شده و همسایه دولت و نخست وزیر شوند!
پس از مهاجرت رعیت های روستا به پایتخت مملکت و زندگی فلاکت بار و گاه همراه با خفت و خواری، خودشان متوجه اشتباه شده اما راه برگشتی هم ندارند.
در گوشه گوشه رمان، هرجا لازم بوده، نویسنده نقبی هم به اوضاع انقلاب و تحرکات امام خمینی (ره) و مواضعش زده است.
هدف نویسنده شرحی بر مصایب اصلاحات ارضی در دوره محمدرضاشاه پهلوی و پیامدهای آن است که به ویژه روی کوچ روستاییان کشاورز به پایتخت و سایر شهرها می پردازد.
اصلاحات یا همان تقسیم اراضی که به توصیه مستقیم آمریکا در اوایل دهه 1340 در ایران تصویب شده و شاه مصرانه پیگیر اجرایی شدن آن بود، به دلیل ابعاد غیر شرعی مورد مخالفت شدید علما از جمله حضرت آیت الله بروجردی، مرجع تقلید شیعیان، واقع شد. این طرح در کنار برخی ویژگی های مثبت، پیامد های اجتماعی و اقتصادی ناخوشایندی برای کشور داشت. در واقع نیت اصلی امریکا از اجرای این طرح، جلوگیری از رشد نظام کمونیستی – سوسیالیستی بود که موجب از هم پاشیدگی نظام یکپارچه کشت و ظهور طبقه کشاورزان خرده پا - و غالباًَ بدون امکانات- گردید.
محمدعلی گودینی متولد 1335 و روستازاده است و طبیعتاً خود شاهد رویدادها و حواشی اجرای این طرح بوده است. شاید به نوعی می توان رمان او را توصیف آنچه در دوران نوجوانی و جوانی دیده است، نامید. بخصوص اینکه رمان به روایت اول شخص می باشد.
دقت نویسنده در انتخاب نام رمان قابل تحسین است. از این رو که خواننده هنوز به نیمه رمان نرسیده معنای مجازی تالار پذیرایی پایتخت را می فهمد، اما به آخر رمان (صفحه 400 قطع جیبی) که می رسد منظور حقیقی نویسنده فاش می شود که تالار پذیرایی عروسی است به نام « پایتخت » که قرار  است افتتاحیه آن با عروسی برات علی برگزار شود!!
درواقع اتفاقاتی که در شب عروسی برات علی در تالار پذیرایی پایتخت رخ می دهد و نقل قول پایانی غلام علی در صفحه آخر که می گوید: « عجب پایتختی! عجب تالار پذیرایی پایتختی! ... کاش هرگز به پایتخت مملکت نیامده بودیم. » لب لباب نویسنده از شرح آن همه مصایب کوچ روستاییان به پایتخت مملکت است.
سبکی گودینی برای نگارش رمان، رئالیسم است و این برای رمانی که قصد دارد فضا و سبک زندگی در یک «دهات» را به وضوح برای مخاطبش جا بیندازد، بهترین سبک است. توصیفات دقیق نویسنده از صحنه ها و جزئیات اتفاقات، بیانگر تسلط گودینی بر سبک رئالیسم است. گرچه در بسیاری از موارد توصیفات بی جا و بی موردی هم هست که فقط رمان را طولانی تر می کند. مثلاً چندین و چند مورد فقط باد یا نسیمی توصیف می شود که نرمه خاکی را به همراه دارد! یا در اوایل رمان، توصیف طویله مرغ ها و حرکات مرغ و خروس ها که جز زیاده روی چیزی نیست!
البته گودینی در توصیفاتش هنری قابل تحسین به خرج داده و آن، وصف صحنه ها و تغییر آنها در میان نقل قول هاست. این ویژگی را در این نقل قول از «آقامشی» می بینید: « شاه مراد، خیال نکن من دائی زاده عشقل هستم – کدخدا نگاه بقیه کرد و زل زدبه دهان آقامشی- کاری نکن عشقل را با همین حال و روزش بندازم پشت خر بور و ... »
از دیگر ویژگی های سبک رئالیسم که نسبتاً مشکل هم هست، عدم ورود به حوزه تخیلات و افکار شخصیت هاست که گودینی انصافاً به خوبی از عهده اش برآمده است. بجز چندمورد که درباره خودش است، هیچ کجا از افکار و تخیلات سایر شخصیت ها کلمه ای ننوشته است.
از پی نویس صفحه اول پیداست که نویسنده بنا دارد واژه های دشوار و ناآشنای متن را برای خواننده معنا کند. اما نتوانسته از عهده این کار به خوبی برآید. مثلاً واژه هایی همه فهم مانند «بی بی» یا «تاوان» معنی شده اما واژه هایی چون «غیه»، «فوطه» و چند کلمه ناآشنای دیگر را بدون معنا گذاشته است.
گودینی اشتباه فاحشی هم در نقل قول هایش دارد که به سختی قابل گذشت است! به این نقل قول دقت کنید: « آدم تا خودش توی پایتخت مملکت نباشد از ئی چیا سردرنمی آورد. » ترکیب نازیبایی از زبان رسمی و محاوره! یا باید بگوید « از این چیزها... » یا بگوید « تا آدم ... نباشه از ئی چیا سردر نمیاره ». تمام نقل قول های روستاییان به همین شکل آورده شده است.
تعدد اسامی و شخصیت ها هم از ویژگی های تالار پذیرایی پایتخت است که البته چون خواننده را خیلی سردرگم نمی کند، از ارزش زبانی و ادبی رمان نکاسته است. البته در انتخاب اسامی کمی افراط در دهاتی نشان دادن شخصیت ها به چشم می آید. نام هایی مانند تاج ماه، نیم تاج، تاج دولت، اروج، شیرکوه قوزو، شیرولی، شوق علی و ... کمی تو ذوق می زند!
« تالارپذیرایی پایتخت » رمانی است خواندنی که به جرات می توان گفت در مواردی وضعیت فرهنگ در دوره پهلوی دوم را به تصویر کشیده است. وضعیت سینما ها، کافه ها، جشن 2500 ساله، مدل زندگی و ...
خواندنش را توصیه می کنم.

۱ نظر ۲۴ بهمن ۹۰ ، ۰۳:۴۶
احسان عابدی